W zwi\u0105zku z coraz cz\u0119\u015bciej obecnymi w przestrzeni publicznej opiniami o rzekomej
\nkonieczno\u015bci rozszerzenia dost\u0119pu do aborcji, chcia\u0142em przypomnie\u0107 stanowisko
\nKo\u015bcio\u0142a katolickiego w kwestii prawa do \u017cycia. Jest to nauczanie, kt\u00f3re odwo\u0142uje si\u0119 do
\nprawa naturalnego, a wi\u0119c obowi\u0105zuj\u0105cego w sumieniu ka\u017cdego cz\u0142owieka. Dowodem
\njest cho\u0107by tekst przysi\u0119gi Hipokratesa, gdzie czytamy: \u201eNigdy nikomu, tak\u017ce na
\n\u017c\u0105danie, nie dam zab\u00f3jczego \u015brodka ani te\u017c nawet nie udziel\u0119 w tym wzgl\u0119dzie rady;
\npodobnie nie dam \u017cadnej kobiecie \u015brodka poronnego\u201d. W przypadku katolika prawo do
\n\u017cycia potwierdzone jest dodatkowo autorytetem Ko\u015bcio\u0142a. \u015aw. Jan Pawe\u0142 II po\u015bwi\u0119ci\u0142
\ntemu zagadnieniu encyklik\u0119\u00a0Evangelium vitae, kt\u00f3rej fragmenty chcia\u0142bym teraz
\nprzypomnie\u0107.<\/p>\n
R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy demokracj\u0105 a tyrani\u0105<\/strong><\/p>\n \u201e[We] wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze demokratycznej szeroko rozpowszechni\u0142 si\u0119 pogl\u0105d, wedle To prawda, \u017ce historia zna przypadki zbrodni dokonywanych w imi\u0119 \u00abprawdy\u00bb. Ale do Moralny charakter demokracji<\/strong><\/p>\n \u201eW rzeczywisto\u015bci demokracji nie mo\u017cna przecenia\u0107, czyni\u0105c z niej namiastk\u0119 Prawo cywilne a prawo moralne<\/strong><\/p>\n \u201eNie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce\u00a0zadanie prawa cywilnego\u00a0jest inne ni\u017c prawa moralnego, a Prawo jako narz\u0119dzie przemocy<\/strong><\/p>\n \u201eW ci\u0105g\u0142o\u015bci z ca\u0142\u0105 Tradycj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a pozostaje tak\u017ce nauczanie o koniecznej\u00a0zgodno\u015bci \u201e[U]stawy, kt\u00f3re dopuszczaj\u0105 bezpo\u015brednie zab\u00f3jstwo niewinnych istot ludzkich, poprzez \u201eOt\u00f3\u017c to w\u0142a\u015bnie ma dzi\u015b miejsce tak\u017ce na scenie polityki i pa\u0144stwa: pierwotne i Powinno\u015b\u0107 przeciwstawienia si\u0119 niegodziwym prawom<\/strong><\/p>\n \u201ePrzerywanie ci\u0105\u017cy i eutanazja s\u0105 zatem zbrodniami, kt\u00f3rych \u017cadna ludzka ustawa nie Zakaz g\u0142osowania przeciwko prawu do \u017cycia<\/strong><\/p>\n \u201eTak wi\u0119c w przypadku prawa wewn\u0119trznie niesprawiedliwego, jakim jest prawo Budowa pa\u0144stwa o ludzkim obliczu<\/strong><\/p>\n \u201eSprawa \u017cycia oraz jego obrony i promocji nie jest wy\u0142\u0105czn\u0105 prerogatyw\u0105 chrze\u015bcijan. stwierdza, \u017ce bezwarunkowe poszanowanie prawa do \u017cycia ka\u017cdej niewinnej osoby \u2014 Przytoczone fragmenty encykliki \u015bw. Jana Paw\u0142a II pokazuj\u0105, \u017ce nauczanie Magisterium Niejednokrotnie w \u017cyciu publicznym daje si\u0119 s\u0142ysze\u0107 fa\u0142szyw\u0105 tez\u0119: \u201ewi\u0119kszo\u015b\u0107 ma W duchu odpowiedzialno\u015bci za Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce i za dobro naszej wsp\u00f3lnej Ojczyzny, + Stanis\u0142aw G\u0105decki<\/strong><\/p>\n Arcybiskup Metropolita Pozna\u0144ski<\/p>\n Przewodnicz\u0105cy Konferencji Episkopatu Polski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W zwi\u0105zku z coraz cz\u0119\u015bciej obecnymi w przestrzeni publicznej opiniami o rzekomej konieczno\u015bci rozszerzenia dost\u0119pu do aborcji, chcia\u0142em przypomnie\u0107 stanowisko Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w kwestii prawa do \u017cycia. Jest to nauczanie, kt\u00f3re odwo\u0142uje si\u0119 do prawa naturalnego, a wi\u0119c obowi\u0105zuj\u0105cego w sumieniu ka\u017cdego cz\u0142owieka. Dowodem jest cho\u0107by tekst przysi\u0119gi Hipokratesa, gdzie czytamy: \u201eNigdy nikomu, tak\u017ce na … <\/p>\n
\nkt\u00f3rego porz\u0105dek prawny spo\u0142ecze\u0144stwa powinien ogranicza\u0107 si\u0119 do utrwalania i
\nprzyswajania sobie przekona\u0144 wi\u0119kszo\u015bci i w konsekwencji winien by\u0107 zbudowany
\nwy\u0142\u0105cznie na tym, co wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli stosuje i uznaje za moralne\u201d (69). \u201eMo\u017cna si\u0119
\nspotka\u0107 z pogl\u0105dem, \u017ce relatywizm ten jest warunkiem demokracji, jako \u017ce tylko on
\nmia\u0142by gwarantowa\u0107 tolerancj\u0119, wzajemny szacunek mi\u0119dzy lud\u017ami i uznanie decyzji
\nwi\u0119kszo\u015bci, podczas gdy normy moralne uwa\u017cane za obiektywne i wi\u0105\u017c\u0105ce prowadzi\u0142yby
\nrzekomo do autorytaryzmu i nietolerancji.\u00a0Ale w\u0142a\u015bnie problematyka szacunku dla \u017cycia
\npozwala dostrzec, jakie dwuznaczno\u015bci i sprzeczno\u015bci (\u2026) kryj\u0105 si\u0119 za tym pogl\u0105dem.<\/p>\n
\nczyn\u00f3w r\u00f3wnie zbrodniczych i do radykalnego pogwa\u0142cenia wolno\u015bci dochodzi\u0142o te\u017c i
\nnadal dochodzi pod wp\u0142ywem \u00abrelatywizmu etycznego\u00bb. Gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 parlamentarna
\nlub spo\u0142eczna uchwala, \u017ce zabicie jeszcze nie narodzonego \u017cycia ludzkiego jest prawnie
\ndopuszczalne, cho\u0107by nawet pod pewnymi warunkami, to czy\u017c nie podejmuje tym
\nsamym decyzji \u00abtyra\u0144skiej\u00bb wobec najs\u0142abszej i najbardziej bezbronnej ludzkiej istoty?
\nSumienie powszechne s\u0142usznie wzdryga si\u0119 w obliczu zbrodni przeciw ludzko\u015bci, kt\u00f3re
\nsta\u0142y si\u0119 tak smutnym do\u015bwiadczeniem naszego stulecia. Czy\u017c te zbrodnie przesta\u0142yby by\u0107 zbrodniami, gdyby nie pope\u0142nili ich pozbawieni skrupu\u0142\u00f3w dyktatorzy, ale gdyby
\nnada\u0142a im prawomocno\u015b\u0107 zgoda wi\u0119kszo\u015bci?\u201d (70).<\/p>\n
\nmoralno\u015bci lub \u00abcudowny \u015brodek\u00bb na niemoralno\u015b\u0107. Jest ona zasadniczo \u00abporz\u0105dkiem\u00bb i
\njako taka \u015brodkiem do celu, a nie celem. Charakter \u00abmoralny\u00bb demokracji nie ujawnia si\u0119
\nsamoczynnie, ale zale\u017cy od jej zgodno\u015bci z prawem moralnym, kt\u00f3remu musi by\u0107
\npodporz\u0105dkowana podobnie jak ka\u017cda inna dzia\u0142alno\u015b\u0107 ludzka (\u2026). Warto\u015b\u0107 demokracji
\nrodzi si\u0119 albo zanika wraz z warto\u015bciami, kt\u00f3re ona wyra\u017ca i popiera (\u2026). Gdyby na
\nskutek tragicznego zag\u0142uszenia sumienia zbiorowego sceptycyzm poda\u0142 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107
\nnawet fundamentalne zasady prawa moralnego, zachwia\u0142oby to samymi podstawami
\n\u0142adu demokratycznego, tak \u017ce sta\u0142by si\u0119 on jedynie mechanizmem empirycznej regulacji
\nr\u00f3\u017cnych i przeciwstawnych d\u0105\u017ce\u0144. (\u2026) W takiej sytuacji demokracja \u0142atwo staje si\u0119
\npustym s\u0142owem\u201d (70).<\/p>\n
\nzakres jego oddzia\u0142ywania w\u0119\u017cszy. (\u2026) W\u0142a\u015bnie dlatego prawo cywilne musi zapewni\u0107
\nwszystkim cz\u0142onkom spo\u0142ecze\u0144stwa poszanowanie pewnych podstawowych praw, kt\u00f3re
\nnale\u017c\u0105 do natury osoby i kt\u00f3re musi uzna\u0107 i chroni\u0107 ka\u017cde prawo stanowione. W\u015br\u00f3d
\nnich pierwszym i podstawowym jest nienaruszalne prawo do \u017cycia ka\u017cdej niewinnej
\nludzkiej istoty. Chocia\u017c w\u0142adza pa\u0144stwowa mo\u017ce niekiedy powstrzyma\u0107 si\u0119 od zakazania
\nczego\u015b, co \u2014 gdyby zosta\u0142o zabronione \u2014 spowodowa\u0142oby jeszcze powa\u017cniejsze
\nszkody, nigdy jednak nie mo\u017ce uzna\u0107, \u017ce jest prawem jednostek \u2014 nawet je\u015bli
\nstanowi\u0142yby one wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa \u2014 zniewa\u017canie innych os\u00f3b przez \u0142amanie
\nich tak podstawowego prawa, jakim jest prawo do \u017cycia. Prawna tolerancja przerywania
\nci\u0105\u017cy lub eutanazji nie mo\u017ce wi\u0119c w \u017cadnym przypadku powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na szacunek dla
\nsumienia innych w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo ma prawo i obowi\u0105zek broni\u0107 si\u0119
\nprzed nadu\u017cyciami dokonywanymi w imi\u0119 sumienia i pod pretekstem wolno\u015bci\u201d (71).<\/p>\n
\nprawa cywilnego z prawem moralnym\u00a0(\u2026). Takie te\u017c jest jednoznaczne nauczanie \u015bw.
\nTomasza z Akwinu, kt\u00f3ry pisze mi\u0119dzy innymi: \u00abPrawo ludzkie jest prawem w takiej
\nmierze, w jakiej jest zgodne z prawym rozumem, a tym samym wyp\u0142ywa z prawa
\nwiecznego. Kiedy natomiast jakie\u015b prawo jest sprzeczne z rozumem, nazywane jest
\nprawem niegodziwym; w takim przypadku jednak przestaje by\u0107 prawem i staje si\u0119 raczej
\naktem przemocy\u00bb\u201d (72).<\/p>\n
\nprzerywanie ci\u0105\u017cy i eutanazj\u0119, pozostaj\u0105 w ca\u0142kowitej i nieusuwalnej sprzeczno\u015bci z
\nnienaruszalnym prawem do \u017cycia, w\u0142a\u015bciwym wszystkim ludziom, i tym samym
\nzaprzeczaj\u0105 r\u00f3wno\u015bci wszystkich wobec prawa. (\u2026) Prawa, kt\u00f3re dopuszczaj\u0105 oraz
\nu\u0142atwiaj\u0105 przerywanie ci\u0105\u017cy i eutanazj\u0119, s\u0105 zatem radykalnie sprzeczne nie tylko z
\ndobrem jednostki, ale tak\u017ce z dobrem wsp\u00f3lnym i dlatego s\u0105 ca\u0142kowicie pozbawione
\nrzeczywistej mocy prawnej. Nieuznanie prawa do \u017cycia, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce prowadzi do
\nzab\u00f3jstwa osoby, kt\u00f3rej spo\u0142ecze\u0144stwo ma s\u0142u\u017cy\u0107, gdy\u017c to stanowi racj\u0119 jego istnienia,
\nprzeciwstawia si\u0119 zdecydowanie i nieodwracalnie mo\u017cliwo\u015bci realizacji dobra wsp\u00f3lnego.
\nWynika st\u0105d, \u017ce gdy prawo cywilne dopuszcza przerywanie ci\u0105\u017cy i eutanazj\u0119, ju\u017c przez
\nten sam fakt przestaje by\u0107 prawdziwym prawem, moralnie obowi\u0105zuj\u0105cym\u201d (72).<\/p>\n
\nniezbywalne prawo do \u017cycia staje si\u0119 przedmiotem dyskusji lub zostaje wr\u0119cz
\nzanegowane na mocy g\u0142osowania parlamentu lub z woli cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, cho\u0107by
\nnawet liczebnie przewa\u017caj\u0105cej. Jest to zgubny rezultat nieograniczonego panowania
\nrelatywizmu: \u201eprawo\u201d przestaje by\u0107 prawem, poniewa\u017c nie jest ju\u017c oparte na mocnym
\nfundamencie nienaruszalnej godno\u015bci osoby, ale zostaje podporz\u0105dkowane woli
\nsilniejszego. W ten spos\u00f3b demokracja, sprzeniewierzaj\u0105c si\u0119 w\u0142asnym zasadom,
\nprzeradza si\u0119 w istocie w system totalitarny. Pa\u0144stwo nie jest ju\u017c \u201ewsp\u00f3lnym domem\u201d,
\ngdzie wszyscy mog\u0105 \u017cy\u0107 zgodnie z podstawowymi zasadami r\u00f3wno\u015bci, ale przekszta\u0142ca
\nsi\u0119 w pa\u0144stwo tyra\u0144skie, uzurpuj\u0105ce sobie prawo do dysponowania \u017cyciem s\u0142abszych i
\nbezbronnych, dzieci jeszcze nie narodzonych, w imi\u0119 po\u017cytku spo\u0142ecznego, kt\u00f3ry w
\nrzeczywisto\u015bci oznacza jedynie interes jakiej\u015b grupy\u201d (20).<\/p>\n
\nmo\u017ce uzna\u0107 za dopuszczalne. Ustawy, kt\u00f3re to czyni\u0105, nie tylko nie s\u0105 w \u017caden spos\u00f3b
\nwi\u0105\u017c\u0105ce dla sumienia, ale stawiaj\u0105 wr\u0119cz cz\u0142owieka wobec\u00a0powa\u017cnej i konkretnej
\npowinno\u015bci przeciwstawienia si\u0119 im poprzez sprzeciw sumienia.\u00a0(\u2026) Ju\u017c w Starym
\nTestamencie znajdujemy wymowny przyk\u0142ad oporu wobec niesprawiedliwego
\nrozporz\u0105dzenia w\u0142adz \u2014 i to w\u0142a\u015bnie takiego, kt\u00f3re by\u0142o wymierzone przeciw \u017cyciu.
\n\u017bydowskie po\u0142o\u017cne sprzeciwi\u0142y si\u0119 faraonowi, kt\u00f3ry nakaza\u0142 zabija\u0107 wszystkie nowo
\nnarodzone dzieci p\u0142ci m\u0119skiej: \u00abnie wykona\u0142y rozkazu kr\u00f3la egipskiego, pozostawiaj\u0105c
\nprzy \u017cyciu [nowo narodzonych] ch\u0142opc\u00f3w\u00bb (Wj 1,17). Trzeba jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na
\ng\u0142\u0119boki motyw takiej postawy: \u00abpo\u0142o\u017cne ba\u0142y si\u0119 Boga\u00bb.\u00a0W\u0142a\u015bnie z pos\u0142usze\u0144stwa Bogu
\n(\u2026) cz\u0142owiek czerpie moc i odwag\u0119, aby przeciwstawia\u0107 si\u0119 niesprawiedliwym ludzkim
\nprawom. Jest to moc i odwaga tego, kto got\u00f3w jest nawet i\u015b\u0107 do wi\u0119zienia lub zgin\u0105\u0107 od
\nmiecza, gdy\u017c jest przekonany, \u017ce \u00abtu si\u0119 okazuje wytrwa\u0142o\u015b\u0107 i wiara \u015bwi\u0119tych\u00bb (Ap
\n13,10)\u201d (73).<\/p>\n
\ndopuszczaj\u0105ce przerywanie ci\u0105\u017cy i eutanazj\u0119, nie wolno si\u0119 nigdy do niego stosowa\u0107
\n\u00abani uczestniczy\u0107 w kszta\u0142towaniu opinii publicznej przychylnej takiemu prawu, ani te\u017c
\nokazywa\u0107 mu poparcia w g\u0142osowaniu\u00bb\u201d (73). \u201eWprowadzenie niesprawiedliwych ustaw
\nprawnych stawia cz\u0119sto ludzi moralnie prawych przed trudnymi problemami sumienia
\ndotycz\u0105cymi kwestii wsp\u00f3\u0142pracy, a wynikaj\u0105cymi z obowi\u0105zku obrony w\u0142asnego prawa do
\nodmowy uczestnictwa w dzia\u0142aniach moralnie z\u0142ych. Decyzje, kt\u00f3re trzeba w\u00f3wczas
\npodj\u0105\u0107, s\u0105 nieraz bolesne i mog\u0105 wymaga\u0107 rezygnacji z osi\u0105gni\u0119tej pozycji zawodowej
\nalbo wyrzeczenia si\u0119 s\u0142usznych oczekiwa\u0144 zwi\u0105zanych z przysz\u0142\u0105 karier\u0105\u201d (74).<\/p>\n
\nCho\u0107 czerpie swe niezwyk\u0142e \u015bwiat\u0142o i moc z wiary, nale\u017cy do ka\u017cdego ludzkiego
\nsumienia, kt\u00f3re d\u0105\u017cy do prawdy i kt\u00f3remu nie s\u0105 oboj\u0119tne losy ludzko\u015bci. \u017bycie ma w
\nsobie niew\u0105tpliwie co\u015b \u015bwi\u0119tego i religijnego, ale ten jego aspekt nie dotyczy tylko
\nwierz\u0105cych: chodzi bowiem o warto\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cda ludzka istota mo\u017ce poj\u0105\u0107 tak\u017ce w
\n\u015bwietle rozumu i dlatego bez w\u0105tpienia odnosi si\u0119 ona do wszystkich.\u00a0(\u2026) Kiedy Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p>\n
\nod pocz\u0119cia do naturalnej \u015bmierci \u2014 jest jednym z filar\u00f3w ka\u017cdego cywilizowanego
\nspo\u0142ecze\u0144stwa, \u00abpragnie po prostu\u00a0przyczynia\u0107 si\u0119 do budowy pa\u0144stwa o ludzkim
\nobliczu.\u00a0Pa\u0144stwa, kt\u00f3re uznaje za sw\u0105 podstawow\u0105 powinno\u015b\u0107 obron\u0119 fundamentalnych
\npraw cz\u0142owieka, zw\u0142aszcza cz\u0142owieka s\u0142abszego\u00bb. (\u2026). Nie mo\u017ce bowiem
\nistnie\u0107\u00a0prawdziwa demokracja, je\u017celi nie uznaje si\u0119 godno\u015bci ka\u017cdego cz\u0142owieka i nie
\nszanuje jego praw.\u00a0Nie mo\u017ce istnie\u0107\u00a0prawdziwy pok\u00f3j, je\u015bli si\u0119\u00a0nie bierze w obron\u0119 i nie
\npopiera \u017cycia\u00a0(\u2026)\u201d (101).<\/p>\n
\nKo\u015bcio\u0142a jest jednoznaczne: ka\u017cdy cz\u0142owiek prawego sumienia \u2013 tak\u017ce nie nale\u017c\u0105cy do
\nKo\u015bcio\u0142a katolickiego \u2013 stoi wobec moralnego obowi\u0105zku uszanowania ludzkiego \u017cycia
\nod pocz\u0119cia, a\u017c do naturalnej \u015bmierci.<\/p>\n
\nzawsze racj\u0119\u201d. W demokracji \u2013 niew\u0105tpliwie \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 podejmuje decyzje. Nie
\noznacza to jednak, \u017ce racja jest po stronie wi\u0119kszo\u015bci, a jedynie, \u017ce mniejszo\u015b\u0107 nie
\npotrafi\u0142a znale\u017a\u0107 wystarczaj\u0105co przekonuj\u0105cych argument\u00f3w, aby sta\u0107 si\u0119 wi\u0119kszo\u015bci\u0105.
\nO racji nie decyduje liczba zwolennik\u00f3w danego pogl\u0105du. Racja \u2013 przede wszystkim
\nracja etyczna \u2013 cz\u0119sto jest po stronie mniejszo\u015bci. Niekiedy za\u015b \u2013 o czym przypomina
\nposta\u0107 Sokratesa \u2013 po stronie pojedynczego cz\u0142owieka o dobrze uformowanym
\nsumieniu.<\/p>\n
\nwzywam wszystkich ludzi dobrej woli, by jednoznacznie opowiedzieli si\u0119 za \u017cyciem.
\nSzczeg\u00f3lny apel kieruj\u0119 do cz\u0142onk\u00f3w obu izb parlamentu i prezydenta Rzeczypospolitej,
\nby dali \u015bwiadectwo prawdziwej troski o \u017cycie bezbronne, bo nienarodzone.<\/p>\n